TOP

Veelgestelde vragen High Risk Medicatie

Checklists

Waar kan ik de checklists Klaarmaken van parenteralia en Toedienen van parenteralia vinden?
Download de Checklist Klaarmaken van parenteralia en de Checklist Toedienen van parenteralia

Waar zijn de checklists op gebaseerd?
De checklists zijn gebaseerd op de richtlijn ‘Voor Toediening Gereed Maken van parenteralia’. Deze richtlijn is ontwikkeld door de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers (NVZA) en Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) in samenwerking met de Werkgroep Infectiepreventie (WIP).

Wat waren de redenen voor het expertteam om de items op de checklists klaarmaken en toedienen van parenteralia een * te geven?
De verkorte checklist kan gebruikt worden om een beeld te geven van de voortgang van implementatie van het proces van klaarmaken en toedienen. Belangrijk om te weten is dat de handelingen die op de uitgebreide lijst staan wel uitgevoerd horen te worden om het aantal klaarmaak- en toedienfouten te reduceren en daarmee de medicatieveiligheid te verhogen. Natuurlijk is het om deze reden beter als alle handelingen van de checklist in de meting meegenomen worden. Maar een ziekenhuis kan er voor kiezen de meting te beperken tot de volgens de door het expertteam geselecteerde zwaarst wegende handelingen. Deze handelingen staan op de verkorte checklist.

Handboek parenteralia

Wat is het handboek parenteralia? En waar kan ik dat vinden?
Het handboek Parenteralia is een verzameldocument over hoe om te gaan met geneesmiddelen die via parenterale toedieningsweg worden toegediend. Informatie over hoe op te lossen, concentraties in infuuszak of spuitenpomp, verenigbaarheden of onverenigbaarheden met andere geneesmiddelen en acute reacties staan per geneesmiddel vermeld. In elk ziekenhuis is deze informatie beschikbaar als een op zichzelf staand boek, al dan niet digitaal, of in een geneesmiddeldatabestand verwerkt. Sinds oktober 2007 heeft de KNMP Kennisbank een handboek Parenteralia VTGM, ofwel Handboek Parenteralia. De KNMP databank is niet openbaar toegankelijk.

CMR alerts

Waar kan ik de CMR alerts (Centrale Medicatie-incidenten Registratie) vinden?
Dit vind u op de website www.vim-digitaal.nl.

Handschoenen

In de Praktijkgids High Risk Medicatie: klaarmaken en toedienen van parenteralia wordt geadviseerd om handschoenen te dragen bij de bereiding. Is dat alleen bij het klaarmaken van antibiotica, of is dit bij meer parenteralia nodig?
De richtlijn VTGM (hoofdstuk 3 stappen VTGM) adviseert om bij het  bereiden van alle parenteralia handschoenen te dragen, niet alleen bij antibiotica.

Etikettering

Wat is de richtlijn betreffende de notatie van de sterkte van een voor toediening gereed gemaakte oplossing op een etiket, is dat bv *500 mg = 50 ml of *10 mg/ml, 50 ml?
Zie hiervoor de richtlijn etikettering.

Welk ziekenhuis heeft een veilige etikettering voor medicijnen?
Praktijkvoorbeeld Albert Schweitzer ziekenhuis ‘Weg met de look-alikes’.

Dubbelcheck

De strip Toedienen parenteralia suggereert dat parenterale medicatie door één persoon toegediend/aangesloten mag worden. Wat is de richtlijn?
Er  behoort bij het klaarmaken en toedienen van parenteralia altijd een dubbelcheck gedaan te worden door een tweede persoon. De volgende (in opleiding zijnde) professionals kunnen hieraan voldoen: verpleegkundige, arts, OK-assistent, radiodiagnostisch laborant, verkoevermedewerker en verloskundige.

In de avond- en nachtdienst is er per afdeling meestal één gediplomeerde verpleegkundige werkzaam samen met leerlingen, terwijl er een ‘tweede bekwame’ persoon wordt geadviseerd. Volgens onze verpleegrichtlijnen is een leerling niet bevoegd tot het zelfstandig bereiden en controleren van parenteralia. Wat te doen wanneer er geen tweede bekwame persoon aanwezig is? Hoe wordt dit elders opgelost? 
Suggesties van ander ziekenhuizen bij ontbreken tweede persoon voor doublecheck:

  • Ander moment plannen waarop een gediplomeerde de checks kan doen. Bijvoorbeeld bij overdracht en/of dienstwissel de parenteralia controleren.
  • Medicatie van te voren laten klaarmaken door de apotheek (de controle is dan elders gedaan).
  • Avond/nachthoofd de checks laten doen.
  • De (gediplomeerde) verpleegkundige van een andere afdeling inzetten voor de controle – altijd meer dan één gediplomeerde in de nachtdienst.
  • Op een IC – of high care afdeling –  kruislings elkaars patiënten controleren.
  • Een werkwijze als op een IC- of high-care afdeling is op een gewone verpleegafdeling mogelijk ook uitvoerbaar.
  • Barcode scanning patiënt (en geneesmiddel)

Resultaten ziekenhuizen

Welk ziekenhuis heeft al resultaten behaald op dit thema?
Het Academisch Ziekenhuis Maastricht heeft met het medicatieproject ‘Voor toediening gereed maken van parenteralia op de verpleegafdeling door de ziekenhuisapotheek’ het percentage fouten bij het klaarmaken en toedienen van medicatie met 97% weten terug te dringen.

Hoeveel steekproeven per kwartaal zijn representatief voor een ziekenhuis?
Zie voor het antwoord de factsheet High Risk Medicatie op pagina vier en vijf.

Zijn er ziekenhuizen die werken met ‘Niet storen medicatiehesjes’?
Zie het Praktijkvoorbeeld van Ziekenhuis Nij Smellinghe.

Film- en Beeldmateriaal

Welk beeldmateriaal is er beschikbaar voor dit thema?

Zijn de strips ‘Klaarmaken-Toedienen van parenteralia’ ook verkrijgbaar als poster?
De strip Klaarmaken en de strip Toedienen zijn niet verkrijgbaar als poster. Uiteraard bent u vrij om deze strips zelf te laten afdrukken op posterformaat. Voor het ai-bestand (hoge resolutie) kunt u contact opnemen met VMS Zorg via vmszorg@nvz-ziekenhuizen.nl.

Datum laatste update:
7 december 2017
Is deze informatie nuttig?
Informatie niet compleet of actueel?
Mail de redactie