TOP

Borgen dat doelstellingen haalbaar zijn

De raad van bestuur is eindverantwoordelijk voor patiëntveiligheid en de implementatie van het VMS. Hoe krijgt dit vorm in het Zuwe Hofpoort Ziekenhuis? Drs. John M.M. Taks van de raad van bestuur vertelt.

‘De raad van bestuur draagt eindverantwoordelijkheid voor patiëntveiligheid en de implementatie van het VMS. Dat betreft zowel het instrueren, vaststellen, toetsen, implementeren als het monitoren van patiëntveiligheid. Belangrijk instrument hierbij is het veiligheidsmanagementsysteem in wording. We benutten het veiligheidsplan waarin de doelstellingen concreet gemaakt zijn met activiteiten en benodigde middelen zoals trainingen en tijd. De doelstellingen nemen we op in de jaarplannen van de eenheden en in de begroting. Zo is geborgd dat de doelstellingen haalbaar zijn. De raad van bestuur toetst ook op patiëntveiligheid. Bijvoorbeeld bij de kwartaalrapportage van de manager van de Zorgeenheden. En ook tijdens de jaargesprekken met de maatschappen specialisten en bijvoorbeeld bij het bespreken van de visitatierapporten.
In onze stuurgroep patiëntveiligheid komen alle beleidslijnen samen. De raad van bestuur en het stafbestuur en onder meer de cliëntenraad nemen deel aan deze stuurgroep. En dan zijn er nog interne audits waarin patiëntveiligheid aan bod komt.’

Snel op de hoogte

‘Of wij het snel horen als er iets mis gaat? Lijnmanagers melden incidenten aan de (secretaris) raad van bestuur. Dit gebeurt ook volgens het VIM-traject via de decentrale en/of centrale commissie. Calamiteiten meldt de medisch specialist direct telefonisch aan de raad van bestuur, daarna volgt een schriftelijke onderbouwing.’

Risico

‘Wij hebben onze grootste risicogebieden goed in beeld. Die zitten in het rechtstreeks handelen aan de patiënt door de medewerkers en de specialisten. Te denken valt aan hygiënerisico’s op de operatiekamers, medicatierisico’s. Dit geldt ook voor de veiligheid rond medische apparatuur en de installaties van het ziekenhuis. We doen er ook het nodige aan om de risico’s te verkleinen. Hoog risico patiënten – zoals bijvoorbeeld ouderen en kinderen – screenen wij steeds vaker op ondervoeding. En voor de ouderen gebruiken we steeds vaker een screeningsinstrument om de kans op het ontwikkelen van een delier te verkleinen.
Ook in de ondersteunende processen liggen risico’s, zoals bij onjuiste protocollering en bij de hantering van checklisten en bijvoorbeeld het digitaal opnameformulier. Overal waar juistheid van gegevens van belang is, speelt een risico. Daarom zijn we alert.’

Wisselt Zuwe Hofpoort met de andere raden van bestuur uit hoe grip te houden is op de risico’s binnen de instelling?

‘Ja, we benutten het netwerk van ziekenhuizen van het VMS veiligheidsprogramma. Gesprekken hierover hebben we ook via de informele contacten en binnen de NVZ vereniging van ziekenhuizen en de Samenwerkende Algemene Ziekenhuizen (SAZ).’

Specialisten aan de slag

‘Wij motiveren de medisch specialisten om te participeren in veiligheidsprojecten door die projecten te kiezen die direct van invloed zijn op hun handelen. Dat geldt bijvoorbeeld voor medicatieveiligheid en laparoscopische OK-technieken. Ook de andere themaprojecten die nu vanuit het veiligheidsprogramma lopen, spreken aan. Een groot aantal specialisten is ermee aan de slag: anesthesisten/intensivisten, chirurgen, de arts microbioloog, de geriater en de ziekenhuisapotheker.’
Is binnen uw ziekenhuis onderzoek gedaan naar de veiligheidscultuur en welke maatregelen heeft u op basis daarvan getroffen?
‘We hebben mee gedaan aan de VMS COMPaZ-enquête, maar daar zijn nog geen resultaten van bekend. Dus acties hiervan hebben we nog niet geformuleerd. Wel is er veel gesproken over  VIM en deelname aan projecten. Ook hiermee beïnvloeden we de cultuuraspecten.’
Interview verschenen in de VMS Veiligheidskrant november 2009