TOP

Preventie cathetergerelateerde sepsis bij PICC

Naam van het initiatief: Preventie cathetergerelateerde sepsis bij PICC
Naam ziekenhuis: UMC St. Radboud
Preventie cathetergerelateerde sepsis bij de perifeer ingebrachte centraal veneuze catheter (PICC), toegepast op alle kinderen opgenomen op de neonatale intensive care unit (NICU). Alle vroeg geboren kinderen en ernstig zieke voldragen pasgeborenen in UMC St Radboud worden op deze unit opgenomen.

Korte beschrijving van het initiatief

De literatuur vermeldt voor de incidentie van cathetergerelateerde sepsis (perifeer ingebrachte centraal veneuze catheter – PICC) een variatie tussen 3% en 19% (tussen 2 en 18 gevallen van sepsis per 1000 catheterdagen). Uit een eerste oriëntatie door middel van retrospectief onderzoek, bleek de afdeling neonatologie een hoger aantal gevallen van sepsis per 1000 catheterdagen te kennen, en daarom zijn systematische metingen gehouden en preventieve maatregelen afgesproken om de incidentie van deze catheter-gerelateerde sepsis bij de PICC te reduceren. Dit past precies in het thema “Voorkomen van Lijnsepsis” van het Patiëntveiligheidsprogramma van UMC St Radboud, dat is ingevoerd op de NICU en sluit ook aan op het landelijk VMS Veiligheidsprogramma.
De maatregelen na het retrospectieve onderzoek en de systematische nulmeting zijn technische, procedureel, communicatief en administratief van aard. Samen hebben deze maatregelen inmiddels geleid tot een reductie van cathetergerelateerde sepsis bij PICC van meer dan 50 procent! De reductie is aantoonbaar gemaakt in een interne meting over geheel 2011. De verankering in de afdeling is hiermee aantoonbaar geborgd.

Doel

Reductie van cathetergerelateerde sepsis bij de PICC bij vroeg geboren kinderen en ernstig zieke voldragen pasgeborenen in UMC St Radboud.

Betrokkenen

Uitvoerend team:

  • I.I.J. Arnts, nurse practitioner Neonatologie, coördinator
  • A. van Oostrum, NICU verpleegkundige
  • N.M. Schrijver, medisch student

Begeleidingsteam:

  • K.D. Liem, kinderarts-neonatoloog, chef de clinique
  • T. A.J. Antonius, kinderarts-neonatoloog
  • F.L.A. Loeffen, deskundige infectiepreventie
  • M. van der Flier, kinderarts-infectioloog

Acties

Invoeren van zogenaamde “bundels”:

  • Updaten van het inbrengprotocol met speciale aandacht voor hygiëne en aseptische procedure,
  • Afbakenen van het werkgebied met verrijdbare schermen en tijdelijk afsluiten van de ingang voor personenverkeer tijdens de procedure,
  • Creëren van een steriel werkgebied,
  • Controle van inbrengprocedure m.b.v. aftekenen van een inbrengchecklist,
  • Controle van de positie van de cathetertip na het inbrengen,
  • Dagelijkse controle van de PICC, de fixatie en inbrengplaats door de verpleegkundige m.b.v. een registratieformulier totdat de PICC is verwijderd,
  • Registratie van sepsis,
  • Registratie van reden van verwijdering,
  • Bij dagelijkse patiëntenvisite: vaste bespreekpunt of de PICC nog noodzakelijk is.

Borging

  • Opname van inbrengprotocol in KWINT, het documentenbeheersysteem in UMC St Radboud
  • Invoering van set van voorgedrukte hulpdocumenten op de NICU:
  • Inbrengchecklist
  • Formulier voor dagelijkse controle
  • Registratie formulier voor sepsis en reden van verwijdering
  • Sjabloon centraal veneuze catheter in Klinische Notities, een digitaal registratieformulier verbonden met het EPD, waarop de belangrijkste gegevens van de schriftelijke hulpdocumenten worden ingevoerd t.b.v. het genereren van stuurinformatie over lijnsepsis
  • Instellen van werkgroep “Lijnsepsis”, onder verantwoordelijkheid van de teamleider met het aandachtsveld “kwaliteit” voor coördinatie van alle relevante activiteiten op de afdeling en ter ondersteuning van de staf en het managementteam
  • Binnen de staf en het managementteam worden de registraties als getotaliseerde stuurinformatie over lijnsepsis besproken en daarna wordt deze gedeeld met de hele afdeling

Resultaten

Voordat de bundel van maatregelen werd ingevoerd, is eerst een nulmeting gehouden, d.w.z. registratie van cathetergerelateerde sepsis bij de PICC met de gangbare werkwijze van op dat moment gedurende 6 maanden (oktober 2009 tot en met maart 2010). Bij 12 van 44 PICC (met een totaal verblijfsduur 431 dagen) was er sprake van cathetergerelateerde sepsis. Dit betekent een incidentie van 27,3% (27,7 sepsis per 1000 catheterdagen). Daarna werden gerichte voorlichtingsbijeenkomsten georganiseerd voor de artsen en verpleegkundigen van de NICU. Hiervoor werd een tijd van 9 maanden genomen tot en met december 2010 om zo goed mogelijke implementatie te garanderen. Vervolgens werd cathetergerelateerde sepsis bij de PICC opnieuw geregistreerd van januari 2011 tot en met december 2011. Bij 8 van 88 PICC (met een totaal verblijfsduur van 844 dagen) was er sprake van cathetergerelateerde sepsis, welke een incidentie van 9,1% (9,5 sepsis per 1000 catheterdagen) betekent. Er is dus sprake van een reductie van meer dan 50 procent. Dit voldoet volledig aan de doelstelling van het thema “Voorkomen van lijnsepsis en behandeling van ernstige sepsis” van het VMS programma. Zie ook de tabel hieronder.