TOP

Symposium Crew Resource Management voor co-assistenten

  • Initiatiefnemer(s): VUMC
  • Contactpersonen: Martine de Bruijne en Doortje Roosdorp, VUmc
  • Doelgroep: Geneeskunde studenten, masterjaar 3
  • Dit voorbeeld heeft betrekking op: met name multidisciplinair samenwerken

Inleiding

Crew Resource Management (CRM) wordt in de luchtvaart al een aantal decennia toepast, en is bedoeld om de samenwerking tussen bemanningsleden en andere betrokken bij de uitvoering van een veilige vlucht te optimaliseren. In de zorg wordt CRM meer en meer toegepast. CRM kan worden omschreven als “het gebruiken van alle aanwezige bronnen, zoals informatie, apparatuur en mensen, voor het bereiken van een veilig en efficiënt zorgproces.” CRM kan worden beschouwd op het nivo van de organisatie, het team en het individu. Op het nivo van de organisatie kan bijvoorbeeld onvoldoende personeel of scholing zorgen voor een bedreiging van de patiëntveiligheid van de geleverde zorg. Op het nivo van het team spelen onder andere communicatie, coördinatie van taken, regie voeren en samenwerken een rol. Op het nivo van het individu spelen bijvoorbeeld persoonlijkheid, omgaan met stress en gevaarlijke houdingen een rol. Toepassen van CRM maakt dat teams risico’s tijdig herkennen en de gevolgen ervan voorkómen of afzwakken door goed samen te werken

Doel

Leerdoelen zijn:

  • Kennis maken met begrippen en toepassing van CRM
  • Bewust worden van teamvaardigheden die van belang zijn voor effectief samenwerken
  • Bewust worden van de invloed van ademhaling op stress
  • Inzicht in problemen en oplossingen voor lastige situaties met de betrekking tot communicatie met collega’s tijdens een co-schap

Opzet van de training

In het laatste jaar van de masteropleiding worden voor de studenten symposia georganiseerd. Studenten zijn verplicht een aantal symposia te volgen en kunnen kiezen voor welke symposia zij zich inschrijven. Aan een symposium nemen 150 tot 180 studenten deel. Het symposium Crew Resource Management beslaat een halve dag en start met een plenair college waarin het belang van teamwork voor patientveiligheid wordt geïllustreerd op het terrein van de verloskunde. Het college wordt gegeven door een gynaecoloog. Na het college volgen alle studenten twee van de drie aangeboden workshops:

  1. het werktheater,
  2. de zinnen-obelisk en
  3. het computerspel Air Medic Sky 1.

De workshops duren 75 minuten.

Het werktheater

Het werktheater wordt georganiseerd door de afdeling medische psychologie. Met inbreng uit de zaal wordt een situatie nagespeeld door acteurs. Vervolgens wordt de situatie opnieuw gespeeld met adviezen over de communicatie vanuit de zaal. Het geheel wordt in goed banen geleid door een medisch psycholoog.

De zinnen-obelisk

De zinnen-obelisk is een samenwerkingsopdracht en wordt begeleid door ervaren CRM trainers. Groepen van 5 studenten krijgen een aantal kaartjes met losse stukjes informatie die nodig zijn om de vraag gesteld door de begeleider van de workshop op te lossen. De manier van samenwerken bepaalt hoe snel en effectief de groep tot de oplossing komt. Na het oplossen van de zinnen-obelisk wordt met de groepen gereflecteerd op de invloed van communicatie, coördinatie, regie en stress op de geleverde prestatie.

Air Medic Sky 1

Het computerspel Air Medic Sky 1 is ontwikkeld door UMCU en biedt ongeveer 8 uur spelmogelijkheden. Bij het spel is weinig begeleiding nodig. Bij het spelen wordt een ‘biometer’ gebruikt om onder ander de heart rate variability te meten. Tijdens de workshop spelen de studenten het eerste deel van het spel. Dit eerste deel geeft uitleg over human factors, invloed van stress, risico’s van alcohol en depressie, het begrip ‘red flags’ en het belang van goed samenwerken. Verder wordt in dit deel geoefend met het verhogen en verlagen van stress door middel van de ademhaling. Na 3 kwartier zorgen we dat alle studenten in het tweede deel van het spel kunnen starten. Ze gaan dan op missie met een vliegend ziekenhuis om noodhulp bij een ramp te verlenen. In dit deel is zowel medisch kennis als patiëntveilig samenwerken van belang. Studenten die dat willen, kunnen het spel lenen om het thuis uit te spelen.

Bevindingen

Het symposium wordt zeer goed ontvangen door de coassistenten. De onderwerpen zijn voor hen relevant en de werkvormen helpen bij bewustwording van CRM aspecten en de vertaling naar de eigen praktijk. De opzet is geschikt om een groot aantal studenten gelijktijdig kennis te laten maken met CRM. Het werktheater en de zinnen-obelisk bieden veel ruimte om aan te sluiten op de kennis en ervaring die de studenten inbrengen. De deelnemers vinden het een nadeel dat ze het computerspel niet uit kunnen spelen. De inhoud vinden ze wel interessant en vernieuwend. Ongeveer 15% van de studenten leent het spel om het thuis uit te spelen. De reacties hierover zijn wisselend.

Belangrijkste succesfactoren:

  • Afwisselende werkvormen waarin de student actief bezig is
  • Het onderwerp sluit aan bij de kennis en ervaring van de coassistent in het derde jaar
  • Duidelijke vertaling naar de werkpraktijk van de bijna afgestudeerde basisarts