TOP

Verbetering vrijheidsbeperkende interventies

Titel initiatief: Verbetering vrijheidsbeperkende interventies

Ziekenhuis: Groene Hart Ziekenhuis

Korte omschrijving

Het Groene Hart Ziekenhuis heeft gezocht naar een alternatief voor de Zweedse Band voor delirante (oudere) patiënten mede naar aanleiding van schrijven van de Inspectie en ministerie van VWS.

Doel

Het doel van het project is schade voorkomen bij (oudere) verwarde, onrustige patiënten. We willen de middelen verbeteren die gebruikt worden bij vrijheidsbeperkende interventies. Het gaat hierbij om middelen die gebruikt worden om patiënten in bed te fixeren als dit nodig is.

Aanleiding

In het Groene Hart Ziekenhuis is gezocht naar een alternatief in het gebruik van vrijheidsbeperkende interventies bij delirante patiënten. In de huidige situatie wordt de Zweedse band gebruikt als vrijheidsbeperkende interventie. De Zweedse band knelt rondom de buik en de patiënt kan slechts met moeite op zijn zij draaien. De verpleegkundige vindt de Zweedse Band eveneens onprettig in gebruik, omdat dit de patiënt meer belemmerd in de bewegingsvrijheid dan nodig is.
Naast de Zweedse band worden 1-delige onrusthekbeschermers gebruikt. Bij gebruik van deze onrusthekbeschermers kan de hoofdsteun van het bed kan slechts 15º omhoog. Hierdoor ligt de patiënt vrijwel plat in bed en kan onvoldoende voldaan worden aan behandeling van de delirante periode doordat de patiënt onvoldoende betrokken kan worden bij de oriëntatie in plaats, tijd en persoon. Bovendien is het toepassen van decubituspreventie door de semi-fowler houding niet voldoende mogelijk.

Initiatiefnemers

De geriater, NP- geriatrie, verpleegafdeling geriatrie, senior adviseur kwaliteit van de afdeling kwaliteit en veiligheid zijn samenwerking aangegaan met de firma Bos Medical uit Goirle. Gezamenlijk zijn de Trippelhoes+ en de Onrusthekbeschermer ontwikkeld.

Aanpak

Het Groene Hart Ziekenhuis heeft de firma Bos Medical benaderd om een alternatieve trippelhoes en onrusthekbeschermers voor het ziekenhuis te ontwikkelen. Beide producten zijn voor getest en voor alle in gebruik zijnde typen bedden en matrassen geschikt.
De Trippelhoes+ is ontwikkeld op basis van de bestaande trippelhoes van de firma Bos Medical. Nieuw is dat de Trippelhoes+ uit twee delen bestaat. Een onderhoes van stevig kunststof en is door kliksluitingen bevestigd aan de bedbodem. Op deze onderhoes wordt de matras op de gebruikelijke wijze opgemaakt. De stoffen bovenhoes wordt via een rits rondom vastgemaakt aan de onderhoes. Hiermee is de Trippelhoes+ volledig gefixeerd aan de bedbodem. In de trippelhoes+ kunnen delirante patiënten verpleegd worden die motorisch onrustig zijn, bijvoorbeeld na een operatie.

De Trippelhoes+ wordt gebruikt voor patiënten die tijdens opname een delier ontwikkelen en op basis daarvan gedrag vertonen dat een gevaar oplevert voor zichzelf of hun omgeving. Voor patiënten is de Trippelhoes+ een prettig alternatief. Patiënten hebben in de Trippelhoes meer bewegingsvrijheid wat betreft zitten en draaien op de zij. De patiënt kan zich niet bloot woelen en uitkleden. De patiënt heeft geen knellend gevoel om de buik. De onrust neemt af bij het gebruik van de Trippelhoes+, mogelijk door de betere bewegingsvrijheid.

Er zijn 2-delige onrusthekbeschermers ontwikkeld als alternatief voor de 1-delige onrusthekbeschermers. De in gebruik zijnde bedden hebben 4 deelbare hekken. Over elk hek wordt een deel geplaatst. De nieuwe onrusthekbeschermer is eenvoudig toepasbaar is en biedt alle vrijheid aan de houding van de patiënt in bed. Met deze onrusthekbeschermers kan het bed in elke positie gezet worden waardoor oriëntatie op de omgeving van de delirante patiënt beter mogelijk is. Een eventuele gewenste (half)zittende houding (bijv bij longpatiënt of IC-patiënt) kan aangenomen worden door de patiënt. Hierdoor kan decubituspreventie voldoende uitgevoerd worden.

De ziekenhuisbrede richtlijn Vrijheidsbeperkende Interventies is ontwikkeld op basis van de landelijke richtlijn Vrijheidsbeperkende interventies. Hieraan gekoppeld zijn de protocollen ontwikkeld en geactualiseerd voor de toepassing van vrijheidsbeperkende interventies en is het registratieformulier aangescherpt en wordt digitaal beschikbaar gemaakt. De screeningsvragen voor delier zijn opgenomen in de verpleegkundige anamnese. De DOSS was al ingevoerd en is nu gekoppeld aan de uitkomst van de screeningsvragen over delier.

Het project is meegenomen in het landelijke VMSzorg thema ‘kwetsbare ouderen’, onderdeel delier. Hiermee is de preventie van delier gewaarborgd en wordt gestreefd naar minder gebruik van vrijheidsbeperkende interventies.

Borging

De Trippelhoes+ en onrusthekbeschermers zijn opgenomen in de ziekenhuisbrede richtlijn Vrijheidsbeperkende Interventies van het Groene Hart Ziekenhuis. Voor het gebruik zijn protocollen geschreven of geactualiseerd. De richtlijn en protocollen zijn opgenomen in het documentbeheersysteem en beschikbaar voor alle medewerkers in het GHZ. Verantwoordelijke en autorisatie routes zijn vastgelegd en worden gevolgd.

Er zijn fotoreportages gemaakt waarin het gebruik van de Trippelhoes+ en onrusthekbeschermers is uitgebeeld. De fotoreportages zijn in de vorm van een geplastificeerde poster verspreid over de afdelingen. Deze kan bij elke gebruik geraadpleegd worden.

De trippelhoes+ en de onrusthekbeschermers zijn getest op de afdeling geriatrie. Daarna zijn beide producten uitgezet in de hele organisatie. Op elke afdeling is een demonstratie gegeven, met ondersteuning van de firma Bos Medical.
De specialisten zijn geïnformeerd over de richtlijn Vrijheidsbeperkende Interventies via de Vereniging Medische Staf.
De scholing van de verpleegkundigen in het gebruik van de Trippelhoes+ en onrusthekbeschermer is opgenomen in de permanente scholing van het Groene Hart Ziekenhuis. Deze scholing bestaat uit 2 routes:

  • Workshops waarin praktische oefening plaatsvindt
  • e-learning module die op elk gewenst moment gevolgd kan worden.

Via de VIM-meldingen worden eventuele incidenten gemonitord. Dit wordt tevens als stuurinformatie gebruikt door de zorgcoördinatoren. Continue verbetering vindt plaats door de monitoring en sturing via de Vim en periodieke evaluatie van het gebruik van de Trippelhoes+ en onrusthekbeschermers.

Resultaten

Op de afdeling geriatrie is de Trippelhoes+ en de onrusthekbeschermer gedurende 3 maanden getest (februari tot mei). De resultaten zijn van de testperiode zijn beschikbaar. Brede uitrol van de onrusthekbeschermer en Trippelhoes+ vinden plaats in oktober 2010 en januari 2011.

Er is een grote tevredenheid over het gebruik van de Trippelhoes+ onder alle betrokkenen. Verpleegkundigen geven aan dat de Trippelhoes+ eenvoudig toepasbaar en minder gevoelig is voor fouten in de toepassing. De patiënt kan goed verpleegd worden zonder dat de trippelhoes+ verwijderd wordt.

De patiënten reageren voor het grootste deel rustig op de Trippelhoes en de onrust neemt af tijdens het gebruik. De patiënt kan zich niet meer bloot woelen in bed. Er is geen sprake van een knellende band om de buik waardoor de patiënt zich eenvoudiger kan draaien in bed. Familie reageert positief op het gebruik van de Trippelhoes+. Als er vergelijking met de Zweedse band mogelijk is geeft de familie de voorkeur aan de Trippelhoes+.

Een adequate medische behandeling van de delier draagt vanzelfsprekend bij aan de vermindering van de onrust. Dit is mogelijk door de screeningsvragen over delier te beantwoorden en in een vroegtijdig stadium de behandeling van delier te starten in overleg met de geriater en NP-geriatrie.

De nieuwe onrusthekbeschermer is veel prettiger in gebruik doordat de hoofd- en voetensteun onbeperkt gebruikt kunnen worden. De patiënt is goed te observeren door de verpleegkundige en de patiënt kan over het bedhek met beschermer kijken. Hierdoor is oriëntatie op de omgeving mogelijk. Dit is van groot belang bij delirante patiënten.

Uit de VIM meldingen van de afdeling geriatrie over de periode februari tot en met augustus 2010 zijn 40 meldingen van valincidenten gedaan. Bij 1 meldingen was sprake van gebruik van de trippelhoes+. Bij 1 melding was de trippelhoes+ geïndiceerd maar op dat moment niet beschikbaar. In dezelfde periode het jaar ervoor zijn 63 meldingen van valincidenten gedaan.
In het tweede kwartaal 2010 is de screening op delier bij 88% van de opgenomen oudere patiënten ingevuld.

Contact

Naam: J.P. Verkerk
E-mail: