TOP

E-learnings Patiëntveiligheid

Initiatief: E-learnings Patiëntveiligheid: samen maken, samen leren, samen doén!

Ziekenhuis: Erasmus MC, het Flevoziekenhuis, het Kennemer Gasthuis en het VUmc

Samen maken
De veiligheidscoördinatoren van vier Algemene Ziekenhuizen, namelijk het Erasmus MC, het Flevoziekenhuis, het Kennemer Gasthuis en het VUmc, hebben gezamenlijk twee verschillende e-learning cursussen voor al haar ziekenhuismedewerkers ontwikkeld (“samen maken”).

Samen leren
Voor maximale toegankelijkheid en de bevordering van kennis over Patiëntveiligheid, hebben deze vier ziekenhuizen hun e-learning cursussen ook voor andere ziekenhuizen beschikbaar gemaakt (“samen leren”).

Samen doen
In iedere e-learning cursus wordt een onderwerp uit het thema ‘Patiëntveiligheid’ behandeld. Welke e-learning cursus ook wordt gevolgd, centraal staat het gezamenlijk verbeteren en borgen van de veiligheid van patiënten (“samen doen”):

  • Melden (bijna-)incidenten
    VMSzorg heeft naast het VeiligheidsManagementSysteem tien thema’s opgesteld waarop ziekenhuizen verbeteracties rond patiëntveiligheid kunnen formuleren. Voor ziekenhuismedewerkers is het noodzaak om het aantal (bijna)incidenten rond patiëntveiligheid zoveel mogelijk te voorkomen. Hiervoor wordt van de medewerker verwacht dat zij die (bijna-)incidenten melden. De e-learning cursus Awareness laat op laagdrempelige wijze zien dat “melden moet”. In deze e-learning cursus leert de medewerker (bijna-) incidenten te herkennen door hem bewust te maken dat hij zélf een centrale rol speelt bij het verbeteren van de patiëntveiligheid. Uitgangspunt van de cursus Awareness is het rapport ‘Voorkom schade, werk veilig’ van VMSzorg.
  • Analyseren (bijna-)incidenten
    PRISMA is een systematisch analysemodel. In de gezondheidszorg wordt het PRISMA-model gebruikt om (bijna-)incidenten te analyseren. Door het PRISMA-model correct toe te passen, kan met de verkregen basisoorzaken de patiëntveiligheid worden vergroot. De e-learning cursus PRISMA behandelt het theoretische raamwerk van het PRISMA-model, gevolgd door een toets. Deze toets kan voorwaardelijk zijn voor de latere klassikale training. In deze training wordt met een multidisciplinair team gezamenlijk geoefend met het toepassen van het PRISMA-model op een realistische praktijksituatie. De 4 genoemde ziekenhuizen zetten de e-learning cursus PRISMA in binnen het kader van het landelijk programma ‘Voorkom schade, werk veilig’ van VMS Zorg. Het PRISMA-model is hierin namelijk een belangrijk hulpmiddel.

Doel

“Patiëntveiligheid: samen maken, samen leren en samen doén”! Vanuit deze doelstelling gezamenlijk praktische middelen ontwikkelen waarmee aan iedere ziekenhuismedewerker op voordelige, transparante en toegankelijke wijze kennis en kunde kan worden aangeboden, ter vermindering van onbedoelde vermijdbare schade.

Aanleiding

Het doel van ons initiatief is om alle medewerkers op de hoogte te brengen van het nut, de noodzaak en het gebruik van het reeds aanwezige VeiligheidsManagementSysteem. Rond de gangbare wijze van kennisoverdracht, namelijk via volledige klassikale trainingen, werden echter een groot aantal nadelen geconstateerd. Denk hierbij aan de relatief hoge en toenemende kosten van klassikaal onderwijs, de omvang van de doelgroep (namelijk alle ziekenhuismedewerkers) en personele en organisatorische problemen vanwege afwezigheid op de werkplek en flexibele dienstverbanden. Via e-learning cursussen wordt het theoretische gedeelte nu volledig via internet aan de individuele medewerkers overgedragen. Hierdoor kan de medewerker, waar en wanneer hij maar wil, leren hoe onbedoelde vermijdbare schade kan worden voorkomen. Ook de individuele toetsing van de opgedane kennis vindt geautomatiseerd plaats. Voor de daaropvolgende praktische oefeningen, kan de trainer nu tijdens de klassikale trainingen direct zijn focus leggen op het toepassen van door de medewerker zelf aangeleerde methodiek. Dit laatste gebeurt met behulp van specieke casuïstiek. Na afloop van de cursus kan de cursist het aangereikte lesmateriaal als online naslaghelp gebruiken, eveneens waar en wanneer hij maar wil.

Initiatiefnemers

Erasmus MC, Joke Vermeeren, Ziekenhuiscoördinator Patiëntveiligheid The Competence Group (TCG), Edward Pison, Consultant en vertegenwoordigers van het Flevoziekenhuis, Kennemer Gasthuis en VUmc.

Aanpak

De veiligheidscoördinatoren van de vier genoemde ziekenhuizen hebben gezamenlijk de inhoud van de e-learning cursussen “Awareness” en “PRISMA Analyse model” ontwikkeld. Het ontwikkelen van de inhoud van de e-learning cursussen gebeurde op basis van bestaande trainingen, instructies en protocollen rond het thema Patiëntveiligheid. Vervolgens werden deze Inzending NPA2010: “E-learning cursussen ‘Patiëntveiligheid’: samen maken, samen leren, samen doén!” Pagina 3 cursussen door het onderwijskundige bureau TCG zowel didactisch als technisch tot losstaande e-learning cursussen ontwikkeld. De e-learning cursussen zijn zodanig ontwikkeld, dat deze direct binnen de digitale leeromgeving (LMS) van de genoemde ziekenhuizen kan worden aangeboden. Doordat deze e-learning cursussen tevens voldoen aan de huidige, internationale open standaarden voor e-learning, zoals SCORM 2004, kunnen deze Patiëntveiligheid cursussen ook via ieder ander LMS van ieder ander ziekenhuis worden ingezet.

Borging

Alle ziekenhuismedewerkers hebben via een persoonlijke inlogcode toegang tot hun individuele, online leeromgeving (LMS). Afhankelijk van de individuele rol en/of functie van de medewerker binnen het ziekenhuis, staan binnen deze leeromgeving één of meer relevante e-learning cursussen voor hem klaar. Via het “self-service” principe kan de medewerker zichzelf voor een aangeboden cursus inschrijven, maar cursussen kunnen ook verplicht worden aangeboden (management principe), eventueel inclusief een gerelateerd tijdpad. Dit laatste is bijvoorbeeld wenselijk binnen certi_cering- en accreditatietrajecten. Kennis wordt via toetsing geborgd, waarbij vooral via het managementprincipe kennisborging krachtiger binnen de organisatie vertegenwoordigd zal zijn. De eerder omschreven ‘online naslag functie’ van het LMS draagt hieraan nog eens bij.

Resultaten

Het resultaat van deze samenwerking is dat circa 20.000 ziekenhuismedewerkers direct toegang hebben tot kennis waarmee het bewustzijn van patiëntveiligheid wordt vergroot (awareness). Daarbij zijn zij op de hoogte van hun persoonlijke rol in het herkennen van (bijna-)incidenten. Deze duizenden medewerkers zijn in staat op correcte wijze (bijna-)incidenten te melden in het VeiligheidsManagementSysteem van het betreffende ziekenhuis. Deze meldingen worden door daartoe aangewezen gekwalficeerde medewerkers systematisch geanalyseerd (PRISMA-model). Dit leidt tot praktische, gestructureerde verbetervoorstellen om onbedoelde vermijdbare schade te voorkomen.

Contact

Edward Pison