Ontstaan

In 2007 onderzocht Rein Willems, toen nog president-directeur Shell Nederland, als gezant voor het programma Sneller Beter en in opdracht van Minister Hoogervorst van VWS, hoe de veiligheid in de zorg vergroot kon worden. Sinds het begin van de jaren ’90 werkt Shell wereldwijd met een systeem om de veiligheid in alle werkprocessen te managen. Opgedane expertise wilde Shell graag delen, omdat de principes van veiligheidsmanagement universeel bleken en ook in de zorgsector navolging verdienen.

Naar aanleiding van het rapport van Shell zijn er twee projecten gestart: het project VMS zorg (2005-2007) en het VMS Veiligheidsprogramma (2008-2012). In het VMS zorgproject stond de vraag 'Wat is een veiligheidsmanagementsysteem?' centraal. In samenwerking met DSM is deze vraag beantwoord door de basiseisen van een veiligheidsmanagementsysteem vast te leggen in de veldnorm NTA 8009:2007.

Het VMS veiligheidsprogramma

Het VMS Veiligheidsprogramma is een voortzetting van het project ‘VMS Zorg’ en volgde op het EMGO/Nivel-onderzoek dat in opdracht van de Orde in april 2007 werd uitgevoerd. Uit dit onderzoek naar vermijdbare onbedoelde schade en sterfte in Nederlandse ziekenhuizen kwamen tien ‘hoog vermijdbaar’ geclassificeerde schades naar voren. Deze thema’s vormen naast het VMS de pijlers van het Programma.

Projectduur & financiën

Het VMS Veiligheidsprogramma ontving subsidie van het Ministerie van VWS. Daarnaast werd het programma financieel ondersteund door de 4 programmapartners: NVZ vereniging van ziekenhuizen, Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), Federatie Medisch Specialisten en Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (VENVN). Sinds januari 2013 wordt het programma voortgezet als veiligheidsagenda.

Doelstelling

Het VMS Veiligheidsprogramma ondersteunt Nederlandse ziekenhuizen door kennis en een samenwerkingsstructuur aan te bieden. Hiermee kunnen ziekenhuizen bijdragen aan de vijftig procent reductie van onbedoelde vermijdbare schade. De afspraak is dat ziekenhuizen per 31 december 2012 geaccrediteerd zijn of een gecertificeerd VMS hebben en de gestelde doelstellingen van de tien thema’s hebben behaald.

Certificering

Binnen het Veiligheidsprogramma vallen de programmaonderdelen, het VMS en de tien thema’s, onder de eisen van de Nederlandse Technische Afspraak (NTA) 8009:2007. Vanaf januari 2013 geldt de NTA 8009:2011. In de NTA zijn de landelijke basiseisen voor ziekenhuizen geformuleerd. De NTA kan worden gecertificeerd of geaccrediteerd door bestaande en erkende instanties als HKZ, NIAZ en Lloyds.

Inspectie

In overleg met de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) is een beperkte set veiligheidsindicatoren geformuleerd. De IGZ zet deze indicatoren in voor toezicht op de mate waarin ziekenhuizen werken aan de thema’s. Daarnaast gebruikt de IGZ de speerpunten uit het Programma als referentiekader voor inspectiebezoeken.

Deelname

93 Nederlandse ziekenhuizen namen deel aan het Programma. Dit zijn de resultaten van vijf jaar VMS zorg.